Na czym stoją Ukraina i Rosja po czterech latach wojny?
Rosja rozpoczęła inwazję na Ukrainę na pełną skalę 24 lutego 2022 r., rozpętując najbardziej śmiercionośną wojnę w Europie od czasów II wojny światowej.
W miarę jak konflikt osiąga swój czteroletni znak, AFP przygląda się stanowi konfliktu i niektórym konsekwencjom dla obu krajów:
Translate
spinner.loading
spinner.loading
Destruction
The war has resulted in widespread destruction in Ukraine.
Entire cities in Ukraine's east and south, among them Bakhmut, Toretsk and Vovchansk, have been reduced to rubble by fighting.
The World Health Organisation has verified more than 2,800 attacks on healthcare facilities since 2022, while Russian attacks on energy infrastructure have cut heating and power to millions.
Around a fifth of Ukraine is contaminated by mines or unexploded ordnance, according to the UN's Mine Action Service.
The total cost of reconstruction in Ukraine is estimated at around $588 billion over the next decade, the World Bank reported Monday.
Death
The United Nations has verified over 15,000 civilian deaths in Ukraine since 2022, although it says the actual number is likely considerably higher as it has no access to areas under Russian occupation, like the port city of Mariupol where thousands are reported to have died in a Russian siege.
Ukrainian retaliatory attacks on Russian border regions have also killed hundreds.
Around 20,000 children have been forcibly displaced or kidnapped from Russian-occupied Ukrainian land, according to estimates by Kyiv.
Forced to flee when Russia invaded, around 5.9 million Ukrainian refugees live outside the country and another 3.7 million are displaced internally, the UN Refugee Agency says.
Neither side releases reliable data on military casualties.
Ukrainian President Volodymyr Zelensky said earlier this month 55,000 of his soldiers had been killed -- a toll widely believed to be an underestimate.
Russia has not given an official update on losses since September 2022.
The BBC and Mediazona, an independent Russian site, have verified the deaths of at least 177,000 Russian soldiers through public obituaries and announcements by family and local officials -- a toll also believed to be below the real number.
The Center for Strategic and International Studies (CSIS) think tank estimates as many as 325,000 Russian soldiers may have been killed since 2022, while putting the number of Ukrainian soldiers killed at 100,000-140,000.
Frontline & diplomacy
Moscow occupied around 19.5 percent of Ukraine as of mid-February, according to data from the Institute for the Study of War (ISW).
Around seven percent -- the Crimean peninsula and part of the eastern Donbas region -- was already occupied before the invasion.
Moscow's advances were the biggest since 2022 last year, although they have slowed considerably since the opening months of its campaign, according to ISW data.
The Kremlin is pushing for full control of Ukraine's eastern Donetsk region and a ban on Western military support for Kyiv.
Ukraine says giving in would leave it vulnerable to future attack, is constitutionally impossible, and unacceptable to much of Ukrainian society.
Since Donald Trump returned to the White House, several rounds of talks -- in Istanbul, Abu Dhabi and Geneva -- have failed to secure a deal.
Economy
The war has decimated Ukraine's economy and put Russia's under massive strain.
After growing strongly on the back of massive military spending -- up to nine percent of GDP -- Russia's economy has slowed, posting just a one percent expansion last year.
Oil and gas revenues -- which provide roughly a quarter of state budget income -- fell to a five‑year low last year, as a wave of Western sanctions and Ukrainian attacks on oil facilities crimped exports.
Ukraine's economy shrank by almost a third in the year after Russia's invasion. It has clawed a little of that back, but its government now depends on the International Monetary Fund and other foreign lenders to cover day-to-day spending.
Politics and society
The war has had a deep impact on politics and society in both countries.
Ukraine has suspended elections due to martial law and lately been rocked by a corruption scandal in the war-battered energy sector.
In Russia, authorities have orchestrated a domestic crackdown on dissent unprecedented since the Soviet era.
Russian prosecutors have opened more than 10,000 cases against people accused of criticising its armed forces, Russian news site Mediazona reported in 2024.
Returning veterans in Russia, many of them former convicts recruited to fight, have been blamed for an increase in violent crime.
Allies
Ukraine is heavily dependent on Western weapons, intelligence and finance.
Europe has delivered 201 billion euros in aid since 2022, according to figures from Germany's Kiel Institute.
The United States has supplied $115 billion in total, but Trump has partially suspended arms deliveries and is pushing Europe to pick up the tab.
North Korea sent thousands of soldiers to fight with the Russian army and is widely reported to have sent millions of artillery shells to Moscow.
Iran has supplied drone technology to Moscow, and China has become its vital economic partner, accused in the West of helping the Kremlin avoid sanctions.
Zniszczenia
Wojna spowodowała rozległe zniszczenia w Ukrainie.
Całe miasta na wschodzie i południu Ukrainy, w tym Bachmut, Toreck i Wochańsk, zostały zrównane z ziemią w wyniku walk.
Światowa Organizacja Zdrowia zweryfikowała ponad 2800 ataków na placówki opieki zdrowotnej od 2022 roku, podczas gdy rosyjskie ataki na infrastrukturę energetyczną odcięły miliony ludzi od ogrzewania i zasilania.
Według Służby Rozminowywania ONZ około jedna piąta Ukrainy jest skażona minami lub niewybuchami.
Całkowity koszt odbudowy w Ukrainie szacuje się na około 588 miliardów dolarów w ciągu następnej dekady, podał w poniedziałek Bank Światowy.
Śmierć
Organizacja Narodów Zjednoczonych zweryfikowała ponad 15 000 cywilnych ofiar śmiertelnych na Ukrainie od 2022 roku, choć twierdzi, że rzeczywista liczba jest prawdopodobnie znacznie wyższa, ponieważ nie ma dostępu do obszarów znajdujących się pod rosyjską okupacją, takich jak portowe miasto Mariupol, gdzie według doniesień tysiące osób zginęło w rosyjskim oblężeniu.
Ukraińskie ataki odwetowe na rosyjskie regiony przygraniczne również zabiły setki osób.
Według szacunków Kijowa, około 20 000 dzieci zostało przymusowo wysiedlonych lub porwanych z okupowanych przez Rosję ukraińskich ziem.
Zmuszeni do ucieczki po inwazji Rosji, około 5,9 miliona ukraińskich uchodźców mieszka poza granicami kraju, a kolejne 3,7 miliona jest przesiedlonych wewnętrznie, jak podaje Agencja ONZ ds.
Żadna ze stron nie publikuje wiarygodnych danych na temat ofiar wojskowych.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział na początku tego miesiąca, że zginęło 55 000 jego żołnierzy - liczba ta jest powszechnie uważana za zaniżoną.
Rosja nie podała oficjalnej aktualizacji strat od września 2022 roku.
BBC i Mediazona, niezależna rosyjska strona internetowa, zweryfikowały śmierć co najmniej 177 000 rosyjskich żołnierzy poprzez publiczne nekrologi i ogłoszenia rodzin i lokalnych urzędników - liczba ta jest również uważana za niższą od rzeczywistej.
Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS) szacuje, że od 2022 roku mogło zginąć nawet 325 000 rosyjskich żołnierzy, podczas gdy liczba zabitych żołnierzy ukraińskich wynosi 100 000-140 000.
Linia frontu i dyplomacja
Według danych Instytutu Badań nad Wojną (ISW), Moskwa okupowała około 19,5 procent Ukrainy w połowie lutego.
Około siedem procent - Półwysep Krymski i część wschodniego regionu Donbas - było już okupowanych przed inwazją.
Według danych ISW, postępy Moskwy były największe od 2022 roku, choć znacznie zwolniły od pierwszych miesięcy kampanii.
Kreml naciska na pełną kontrolę nad wschodnim regionem Doniecka i zakaz zachodniego wsparcia wojskowego dla Kijowa.
Ukraina twierdzi, że poddanie się uczyniłoby ją podatną na przyszłe ataki, jest konstytucyjnie niemożliwe i nie do zaakceptowania przez większość ukraińskiego społeczeństwa.
Odkąd Donald Trump powrócił do Białego Domu, kilka rund rozmów - w Stambule, Abu Zabi i Genewie - nie przyniosło porozumienia.
Gospodarka
Wojna zdziesiątkowała ukraińską gospodarkę i nadwyrężyła rosyjską.
Po silnym wzroście dzięki ogromnym wydatkom wojskowym - do dziewięciu procent PKB - gospodarka Rosji zwolniła, odnotowując w ubiegłym roku zaledwie jednoprocentowy wzrost.
Dochody z ropy naftowej i gazu - które zapewniają około jednej czwartej dochodów budżetu państwa - spadły w ubiegłym roku do najniższego poziomu od pięciu lat, ponieważ fala zachodnich sankcji i ukraińskich ataków na obiekty naftowe ograniczyły eksport.
Gospodarka Ukrainy skurczyła się o prawie jedną trzecią w ciągu roku po inwazji Rosji. Udało jej się nieco odrobić straty, ale jej rząd jest teraz zależny od Międzynarodowego Funduszu Walutowego i innych zagranicznych pożyczkodawców, aby pokryć codzienne wydatki.
Polityka i społeczeństwo
Wojna wywarła głęboki wpływ na politykę i społeczeństwo w obu krajach.
Ukraina zawiesiła wybory z powodu stanu wojennego, a ostatnio wstrząsnął nią skandal korupcyjny w zniszczonym wojną sektorze energetycznym.
W Rosji władze zaaranżowały krajową rozprawę z dysydentami, niespotykaną od czasów sowieckich.
Rosyjscy prokuratorzy wszczęli ponad 10 000 spraw przeciwko osobom oskarżonym o krytykowanie sił zbrojnych, podał rosyjski serwis informacyjny Mediazona w 2024 roku.
Powracający weterani w Rosji, z których wielu to byli skazańcy zwerbowani do walki, zostali obwinieni za wzrost brutalnej przestępczości.
Sojusznicy
Ukraina jest silnie uzależniona od zachodniej broni, wywiadu i finansów.
Europa dostarczyła 201 miliardów euro pomocy od 2022 roku, według danych niemieckiego Instytutu w Kilonii.
Stany Zjednoczone dostarczyły łącznie 115 miliardów dolarów, ale Trump częściowo zawiesił dostawy broni i naciska na Europę, aby przejęła koszty.
Korea Północna wysłała tysiące żołnierzy do walki z armią rosyjską i według powszechnych doniesień wysłała do Moskwy miliony pocisków artyleryjskich.
Iran dostarczył Moskwie technologię dronów, a Chiny stały się jej kluczowym partnerem gospodarczym, oskarżanym na Zachodzie o pomaganie Kremlowi w unikaniu sankcji.